Browsing Category

Slider

BM-EHS 12. Madde

15 Nisan 2015

Birleşmiş Milletler Engelli Bireylerin Haklarına Dair Sözleşme (EHS), engelli bireylerin herkesle eşit haklara sahip olmasını sağlamak için ülkelerin yapması gerekenlere dair bir mutabakattır.

EHS’nin 12. Maddesi şöyle diyor:

Engelli bireyler, kendi kararlarını verme ve yasalar karşısında diğer yurttaşlarla eşit muamele görme hakkına sahiptir. Engelli bireylerin karar vermek için ihtiyaç duyduğu desteğe erişimini sağlamak, hükümetlerin sorumluluğudur.

Hukuki ehliyet, hukuken kabul edilen kararlar verme ve anlaşmalar yapma yetkisine sahip olmak demektir.

Örneğin evlenme, ev alma, banka hesabı açma ve ameliyat olma hakları.

Engelli çocuklara karar verme becerilerini geliştirmek için destek sağlanmalıdır.

1. Hükümetler, vekâleten karar vermeye izin veren tüm yasaları değiştirmelidir.

Vekâleten karar verme, bir başkasının yerine karar vermesi için bir kişiye yasal yetki verilmesi demektir.

2. Bir testin sonucuna göre bireyin karar verme hakkının elinden alınması uygulamasına son verilmelidir.

Çoğu ülkede, engelinden ötürü karar verme yetisinin bulunmadığı düşünüldüğünde o kişinin karar verme hakkı elinden alınabilir. EHS bunun yanlış bir uygulama olduğunu söylüyor.

3. Bireyin iletişim kurma biçimi karar verme hakkını etkilememelidir.

Herkes farklı bir şekilde iletişim kurar.

Mesela kişinin işaret dili, beden dili ya da farklı iletişim araçları ile iletişim kurması, karar verme hakkının elinden alınmasına neden olmamalıdır.

4. Bireyin desteğe ihtiyaç duyması, karar verme hakkının elinden alınmasına neden olamaz.

Kişi karar vermek için desteğe ihtiyaç duyuyorsa ve destek mevcut değilse kişinin karar verme hakkı

elinden alınmamalıdır.

5. Bireyin karar vermek için ihtiyaç duyduğu destek hukuken tanınmalıdır.

Kişiler karar vermek için çok sayıda farklı desteğe ihtiyaç duyabilir.

Örneğin:

  • Bilginin kolay anlaşılır hale getirilmesi
  • Kişiye karar vermesi için yeterince zaman tanınması
  • Güvendiği bir kişinin desteği
  • Bağımsız bir savunucunun desteği

6. Karar verme konusunda yardıma ihtiyaç duyması bireyin diğer insan haklarını etkilememelidir.

Kişi ne tür bir destekten yararlanırsa yararlansın, bu, o kişinin diğer temel insan haklarını kullanmasına engel olmamalıdır.

Bireyin temel insan haklarının bazıları:

  • Evlenmek
  • Çocuk sahibi olmak
  • Oy kullanmak
  • Nerede yaşayacağına karar vermek

7. Destek sağlayan kişi, engelli bireyin isteklerini dikkate almalıdır.

Destek sağlayanlar, kendilerine göre en iyi olanı seçmektense engelli bireyin isteklerine göre hareket etmelidir.

8. Bireyin istediği anda desteği reddetme ya da destek sürecine son verme hakkı olmalıdır.

Herkes destek almak istemeyebilir. Birey artık desteğe ihtiyacı olmadığına karar verirse bu kararına saygı duyulmalıdır.

9. Karar vermede sağlanan destekler kontrol edilmelidir.

Bu, bireyin isteklerinin gözetilmesini sağlar.

Kontroller, engelli bireylerin karar verme hakkını kaybetmesini engeller.

10. Herkese karar verme konusunda bilgi ve seçenekler sağlanmalıdır.

Bireyler verdikleri kararlar ve kendi insan hakları hakkında bilgi sahibi olmalıdır. İstedikleri desteği alamayan bireyler nereye başvuracaklarını bilmelidir. Tüm destek sağlayanlar eğitilmelidir.

 

 

Görsel,  koyu mavi üstüne 12 adet sarı yıldızın yuvarlak biçimde dizildiği Avrupa Birliği bayrağına aittir.

Görsel, koyu mavi üstüne 12 adet sarı yıldızın yuvarlak biçimde dizildiği Avrupa Birliği bayrağına aittir.

Okuduğunuz metin, Destek Reformlarının Garanti Altına Alınması için  Bölgesel Ortaklık (PERSON-BİREY) Projesi ürünüdür. PERSON-BİREY  Projesi, Avrupa Birliği Genişleme Genel Müdürlüğü tarafından bir Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA) olarak desteklenmektedir. Yazı içeriğinin sorumluluğu yalnızca PERSON-BİREY Projesi’ne aittir, hiç bir biçimde Avrupa Birliği’nin görüşlerini yansıtmaz.

 

person logo

Videolar

15 Nisan 2015

 

 

Görsel,  koyu mavi üstüne 12 adet sarı yıldızın yuvarlak biçimde dizildiği Avrupa Birliği bayrağına aittir.

Görsel, koyu mavi üstüne 12 adet sarı yıldızın yuvarlak biçimde dizildiği Avrupa Birliği bayrağına aittir.

İzlediğiniz videolar, Destek Reformlarının Garanti Altına Alınması için  Bölgesel Ortaklık (PERSON-BİREY) Projesi ürünüdür. PERSON-BİREY  Projesi, Avrupa Birliği Genişleme Genel Müdürlüğü tarafından bir Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA) olarak desteklenmektedir. Videoların içeriğinin sorumluluğu yalnızca PERSON-BİREY Projesi’ne aittir, hiç bir biçimde Avrupa Birliği’nin görüşlerini yansıtmaz.

 

person logo

Person ve Rusihak hakkında

14 Nisan 2015

Zihinsel ve psiko-sosyal engelleri olan bireylerin herkesle birlikte insan onuruna yaraşır bir yaşam sürmesi amacıyla çalışan Ruh Sağlığında İnsan Hakları Girişimi Derneği (RUSİHAK), 2012 Aralık ayından itibaren Avrupa Birliği maddi desteğiyle yürütülen bir ağın, “Destek Reformlarının Garanti Altına Alınması için Bölgesel Ortaklık” (PERSON – BİREY) ağının parçasıdır.

PERSON – BİREY Ağı, Türkiye dışında beş farklı Balkan ülkesinden sivil toplum örgütlerini bir araya getirmektedir:

Arnavutluk – SHDPAK
Bosna Hersek – SUMERO
Hırvatistan – THESHINE
Kosova – ISDY
Sırbistan – MDRI-S

İrlanda Galway Devlet Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne bağlı Engelli Hukuku ve Politikası Araştırma Merkezi (NUIG-CDLP) PERSON – BİREY Ağı’nın liderliğini yapmaktadır.

NUIG-CDLP adı geçen örgütleri ve dolayısıyla onların ilişkide olduğu paydaşları Birleşmiş Milletler Engelli Bireylerin Haklarına dair Sözleşme’nin (EHS) 12. Maddesinde düzenlenen “Yasa Önünde Eşit Tanınma” ilkesinin tam olarak ne anlama geldiği konusunda bilgilendirmek için çaba harcamaktadır. PERSON – BİREY Ağı ortakları tek tek ülkelerinde ve bölgelerinde Sözleşme’nin bu maddesinin psiko-sosyal ve zihinsel engelliler için de hayata geçirmek için uğraşıyor.

Ağ hakkında daha fazla bilgi için web sitesine göz atabilirsiniz: http://www.eu-person.com/ veya sosyal medya hesaplarını takip edebilirsiniz:
https://www.facebook.com/EU.PERSON
https://twitter.com/EU_PERSON

***

RUSİHAK, Ekim 2006’da, aralarında zihin ve ruh sağlığı alanında sorun yaşayan bireyler ve yakınlarının da bulunduğu gönüllü bir grup sivil toplum aktivisti tarafından kurulmuş, Türkiye’de alanında ilk ve tek savunuculuk derneğidir. Üyelerinin çoğunluğu zihin ve ruh sağlığı alanında sorun yaşayan bireyler ve yakınlarından oluşmaktadır.

Ruh Sağlığında İnsan Hakları Girişimi Derneği (RUSİHAK), kurulduğu 2006 yılından bu yana Türkiye’deki bölgesel kamu ruh sağlığı hastanelerini ve zihinsel engelli bireylerin kaldığı bakım ve rehabilitasyon merkezlerini uluslar arası standartlar açısından izlemekte, raporlar hazırlamakta, bulgularını kamuoyu, basın ve kamu kuruluşları ile paylaşmaktadır. Türkiye’de ruh sağlığı ile bakım ve rehabilitasyon sistemi kapalı kurumlara dayanmakta, batı ülkelerinde büyük ölçüde terk edilmiş kurum-temelli bakım ve tedavi sistemi halen yürürlüktedir. Ruh sağlığı sorunu yaşayan bir birey tüm ömrünü bir kapalı kurumda geçirebilmektedir. Halbuki, dünyada 1960’lardan bu yana yaşanan gelişmelerle ve özellikle 2009 yılında Türkiye’nin de taraf olduğu Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi’nin getirdiği paradigma değişikliği ile birlikte, artık kişileri toplumdan ve yaşadıkları çevreden yalıtmadan, kendileri ile ilgili karar süreçlerine dahil eden toplum-temelli ruh sağlığı ile bakım ve rehabilitasyon sistemi güncel norm haline gelmiştir. Türkiye’nin kapalı kurumlarında pek çok insan hakkı ihlali yaşanmaktadır. RUSİHAK, bu ihlallerin önüne geçilebilmesi ve kişilerin toplum içerisinde yaşayabilmeleri için sivil izleme programını yürütmekte, bu program sayesinde toplum-temelli hizmetlere geçiş için çeşitli çözüm önerileri geliştirmektedir. Sivil izleme programı, Türkiye çapında çeşitli sivil toplum örgütlerinin katılımıyla oluşturulmuş ulusal bir ağ aracılığıyla yürütülmektedir. Kurumlara düzenli ziyaretler gerçekleştirilmekte, kurumlarda kalan ve çalışan kişilerin sorunları yerinde tespit edilmekte, raporlanmakta, çözüm önerileri geliştirilmekte ve bu çözüm önerilerinin hayata geçiriliş süreçleri takip edilmektedir.

Ruh Sağlığında İnsan Hakları Girişimi Derneği (RUSİHAK) 2012 yılı itibariyle bölgesel bir sivil toplum kuruluşu olma misyonunu benimsemiş, komşu ülkelerde benzer çalışmalar yürüten sivil toplum kuruluşlarıyla işbirliği yapmaktadır. Bunun ilk örneği olan Balkanlar BİREY projesi İrlanda Galway Universitesi’nin genel koordinatörlüğünde yürüyen, Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi’nin 12. Maddesinin hayata geçirilmesi için yürütülen bir projedir. Türkiye’den RUSİHAK’ın yanı sıra, Sırbistan, Kosova, Hırvatistan ve Bulgaristan’dan da sivil toplum örgütlerinin ortak olduğu projede 12. Madde, yani engel durumu ve derecesi ne olursa olsun herkesin kanun önünde eşit olmasını savunan ve bunu hayata geçirmeye çalışan proje kapsamında çeşitli ulusal ve uluslar arası toplantılar düzenlenmekte, tüm paydaşlar (kamu, sivil toplum, vb.) sürece dahil edilmekte, yayınlar çıkarılmakta, 12. Maddenin getirdiği zihniyet değişikliği hayata geçirilmeye çalışılmaktadır.

BİREY projesi bugüne kadar Avrupa Birliği Avrupa Komisyonu tarafından desteklenmiştir. RUSİHAK, 2014 yılından itibaren Balkanlar’da edindiği bu deneyimi Ortadoğu ve Kafkaslar’daki sivil toplum kuruluşlarıyla işbirliği içinde uygulayacağı yeni projelere aktaracaktır.

 

 

Görsel,  koyu mavi üstüne 12 adet sarı yıldızın yuvarlak biçimde dizildiği Avrupa Birliği bayrağına aittir.

Görsel, koyu mavi üstüne 12 adet sarı yıldızın yuvarlak biçimde dizildiği Avrupa Birliği bayrağına aittir.

Okuduğunuz metin, Destek Reformlarının Garanti Altına Alınması için  Bölgesel Ortaklık (PERSON-BİREY) Projesi ürünüdür. PERSON-BİREY  Projesi, Avrupa Birliği Genişleme Genel Müdürlüğü tarafından bir Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA) olarak desteklenmektedir. Yazı içeriğinin sorumluluğu yalnızca PERSON-BİREY Projesi’ne aittir, hiç bir biçimde Avrupa Birliği’nin görüşlerini yansıtmaz.

 

person logo